فرهنگ لغت پوياي كلمات اصيل بهبهاني
الف ب پ ت ث ج چ ح خ د ذ ر ز ژ س ش ص ض ط ظ ع غ ف ق ك گ ل م ن و ه ي
الف
آسارَه = ستاره
آسَي = آسياب
اَمبَلوُك = سوسمار
اوُريس = عروس
اِسُّم = كفگير
اَنديمُو = اندود كردن پشت بام
اَدَسّا = عمداً
اُفتُ كُفت = خرده ريزه - آشغال
ايچِني = اين جوري
آلَه = خاله
اوريشِمَي = آويشن
اَمبُلا = حالا!! كاملا نميشود توصيف كرد
اِن دِفَ = اينبار
اَنگوُش كردن = آرام كردن- مشغول كردن در مورد بچه
اِشتُو = عجله
اِفتُو = آفتاب
اَشَد = عطسه
اَفتُوفَه = آفتابه
اِسمال = اسماعيل
اَرس = اشك چشم
اُوخو = خرد كردن گندم
ب
بُرگ = ابرو
بَك = قورباغه
بُتُل = سوسك سياه بزرگ
بِراكَه = فرياد بلند از سر ترس
بي بَيك چشم = مردمك چشم
بِني = ببين
بَرزِنگَي = نوعي غذاي محلي بهبهان
بُنگُو = بادمجان
بِيگِر = بگيرَش
بالنگ = خيار سبز
بُرار = برادر
بُو = پدر
باهِندَه = پرنده وحشي
بانَجمي = نوعي حلوا
بِهيگ = عروس
بي وِرَّ = بي حد و اندازه
باكيش ني = اشكالي ندارد
بَلكي = شايد
بونَه = بهانه
بونِهي = بهانه گير
بَعز = بهتر
بَندير = منتظر
بِنِشيم = ببينم
بِني = ببين
بوكا = خمره
بُلُق = برآمده (در مورد مايعات )بيشتر
بُق = برآمده(درمورد جامدات) بيشتر
بِلك بِلك = نورافشاني
پ
پريگ = پريروز
پَس پريگ = پس پريروز
پار = پارسال
پِريار = دوسال پيش
پِشك دادن = ريختن
پِينا = يك كيلو
پشتي = هشت كيلو
پِرو = وصله
پِرَه = پراكنده شدن(حيوانات)-گم شدن
پِنگَي = بشكَن
پَس صِبا = پس فردا
پَس سري = پسين فردا
پِسي(پِسيني) = بعد از ظهر-عصر
پيرگ = پرپين
پيتِنَو = گرداب
پَرپِرَي = سوسك حمام
پِرتَي (چِنگَي) = پشه ريز
پُشتيك = پيشاني
پِشِنگَه = پاشيدن قطرات آب
پيرسيك = پرستو
پُس = پسر
پرِس = پريد
پِتي پِتي = خالي خالي(غذا خوردن)معمولا
ت
تِماتَه = گوجه (اشتباه نكنيد انگليسي نيست) شايد هم باشد
تَبدُو = نوعي نان محلي كلفت
تُورَه = روباه
تِنِبي =اتاق بزرگ با سقف قوسي شكل
تُربيزَه = تربچه
تيرمالَه = فنگ
تَپَلي = تشكچه
تَنگارَه = كوچه باريك
تيليَي = جوجه مرغ
تِرو تِليس = خيس و نمدار
تِريدَه = دزد
تُوِي ميروثي = چيز كم ارزشي كه به ارث برسد
تُنگُر = تلنگر
تِنگِل شَسِّه = چيزي در گلويش گير كرده (غذا) معمولا
تِرزِنيده = سوزاندن مو با آتش(كله وپاچه گوسفند) معمولا
ث
نيسّي !!! اي شما تو جُست اَ ما هَم خِبَر هُدي
ج
جِوِنَي = هاوَن چوبي
جَوروُف = جارو
جيرقِنَي = قِلقِلك
جيلُم = درو كردن گندم
جيكَك و بريكَك = كنجكاوي و ريز بيني
چ
چاس = نهار
چيله دُنگ = چينه دان
چيپو = چوپان
چَكّه = چانه
چَمَني = حباب چراغ نفتي
چِلپا = هزارپا
چِنگ = جرقه آتش
چلوس = باريك
چِلوُم = ملوچ شدن دست با شيريني
چَپَّه = فرو رفته - چپيده شده (كلمه از علي آذري)ارسالي
چوُول = داغون - خراب
چِلَمب = (ر ك) چوول
چُلنيدَن = هُل دادن وتنه زدن در حين حركت
ح
حُوق = استفراغ
حِيلَه = اتاق عروس و داماد
حُبّانَه = كوزه بزرگ سفالي
حَريسَ = حليم
خ
خيار سرد = هندوانه
خيارتِرَي = خيار چَمبَر
خُولي = قالي
خِكِشتِر = خاكستر
خي = خون
خِرَس = چوب نازك
خيگ = تخم مرغ
خونَي = تخته اي براي صاف كردن خمير نان
خِهيده = جويدن
خُشك كول = بدن درد
خَل = كَج
خِنج = چَنگ زدن
خِسي = مادر شوهر
خُهار = خواهر
د
دِنگ = گيج
دُلو = پيرزن
دِلِمَ = مايع بسته شده -ژله مانند
ديگ = ديروز
دوشو = شيره خرما
دندو = دندان
دندو كروچَي = با حالت عصبانيت دندانها را به هم فشار
دادن
ديا = پيداست - معلوم است
دي = مادر
دُسّي = 4 كيلو
دُخسي = 16 كيلو
دالو = راهرو مسقّف منتهي به حياط
دولَي = پارچ آب
دُنگ = دانه
دِوارَه = چرخ نخ ريسي
دُوارتَه = دوباره - از نو
دُوري = بشقاب
ري دِيريَي = سر فلزي نوشابه
دلِت ببرشي = (نعي نفرين)دلت بسوزد
دَس پِلو = با دست دنبال چيزي گشتن
دَس پِلقِنَي = آلوده شده به دست
دلِت بسيوي = نوعي نفرين
دُوت = دختر
دِيدا = باغبان
ديتَّم = ديدم
ذ
ذرات =
ذرّت
ر
رِبِنيك = نوعي ميوه شبيه كنار
ري = صورت
رُنگ = گرد و صاف
رِمِدو = رمضان
رِزگ = نيمه خشك
رِشك = تخم شپش
ريت = خالي كردن
ز
زُق = چيز سفت و برآمده
زِ= زن
زي = زود
ژ
مِ نِمدِنَم . اَي شما مدوني بگي تا بِينويسم
س
سَلَّه = سبد چوبي
سِيل = نگاه كردن
ساچ = طاس - كچل
سُو = سه
سِوِر و سِوِر = معطل كردن
سِمونَي = بچه كوچك
سولا = سوراخ
سِلطو = نام زن به معني سلطان
سِرد = مِه
سرداب = زير زمين
سينَي = النگو
سُختِت ببينَم = نفرين - مرگت را ببينم
ش
شِوِر = دراز
شو پَرَي = خفاش
شوش = شِش
شُش = شپش
شُل شُلو = نوعي غذاي محلي
شَرطُو = هواي آفتابي
شُل خُرَي = آب دزدك
شيرپلا = آشپال
شَق شِقَي = فرد حاضر جواب
شِپِل شِپو = ريخت وپاش و در هم
شِوِرّ و شِوِر = روي زمين سائيدن
ص
ض
ط
ظ
ع
غ
ف
ق
ك
گ
ل
م
ن
و
واتِكِنيدِه = شكافته شده(در مورد پارچه دوخته شده
استعمال ميشود) وغيره
ه
ي
E
MAIL: M_NAKHAEI1382@YAHOO.COM
SITE
: MNAKHAEI.PERSIANBLOG.COM
تهيه كننده و برنامه نويس: محمد
نخعي
باتشكر از
:
ابوالقاسم نخعي .شكرا.. نخعي
استفاده از مطالب اين سايت با ذكر منبع آزاد است