خرما‏ اساطيري‌‏ خوشه‌هاي‌‏ بسان‌‏

يگانه بلوچستان‌‏ دونلي ‌نواز‏ -اسپندار‏ استادشيرمحمد‏ بزرگداشت

رازها ، ‏ سرزمين‌‏ موسيقي‌‏ يعني‌‏ بلوچستان‌ ، ‏ يعني‌‏ شيرمحمد‏
وجودش‌‏ از‏ مي‌تواند‏ كه‌‏ مي‌كند‏ سفر‏ خويش‌‏ درون‌‏ به‌‏ چنان‌‏ او‏
نشيند‏ خويش‌‏ نظاره‌‏ به‌‏ بيرون‌‏ از‏ و‏ بگيرد‏
فاصله‌‏
سوي‌واحد‏ از‏ كه‌‏ ايران‌‏ نواحي‌‏ موسيقي‌‏ پژوهشي‌‏ برنامه‌‏ اولين‌‏
به‌‏ برگزارمي‌شود ، ‏ نام‌ققنوس‌‏ با‏ هنري‌ ، ‏ حوزه‌‏ موسيقي‌‏
اسپندار‏ استادشيرمحمد‏ گراميداشت‌‏ و‏ بلوچستان‌‏ موسيقي‌‏
فيلمي‌‏ برنامه‌ ، ‏ ابتداي‌‏ در‏.داشت‌‏ اختصاص‌‏ ديار‏ آن‌‏ نواز‏ دونلي‌‏
او‏ ودونلي‌نوازي‌‏ اسپندار‏ استاد‏ زندگي‌‏ محل‌‏ بلوچستان‌ ، ‏ از‏
نغمات‌‏ آن‌‏ پيدايش‌‏ ماهيت‌‏ با‏ را‏ جلسه‌‏ حضار‏ كه‌‏ درآمد‏ نمايش‌‏ به‌‏
خرسندي‌‏ و‏ آرامش‌‏ اما‏ زندگي‌‏ سختي‌‏ نيز‏ و‏ مكان‌‏ آن‌‏ بستر‏ در‏
.
كرد‏ آشنا‏ -زمان‌‏ گستره‌‏ در‏ -ديار‏ آن‌‏ مردمان‌‏
كه‌باني‌‏ ايران‌‏ موسيقي‌‏ پژوهشگر‏ درويشي‌ ، ‏ محمدرضا‏ ادامه‌‏ در‏
درباره‌‏ خودرا‏ پژوهشي‌‏ مقاله‌‏ بود ، ‏ نيز‏ مراسم‌‏ اين‌‏ برگزاري‌‏
معرفي‌‏ به‌‏ آن‌‏ كه‌در‏ كرد‏ قرائت‌‏ بلوچ‌‏ مردم‌‏ و‏ فرهنگ‌‏ موسيقي‌ ، ‏
قوم‌‏ قدمت‌‏ بلوچستان‌ ، ‏ موسيقي‌‏ درباره‌‏ شده‌‏ انجام‌‏ پژوهش‌هاي‌‏
جغرافيايي‌‏ وضعيت‌‏ مهاجرت‌ها ، ‏ و‏ زبان‌‏ گويش‌ ، ‏ ريشه‌يابي‌‏ بلوچ‌ ، ‏
موسيقي‌‏ پيوند‏ ريشه‌يابي‌‏ منطقه‌ ، ‏ در‏ رايج‌‏ نغمات‌‏ بلوچستان‌ ، ‏
و‏ بلوچ‌‏ موسيقي‌‏ مقام‌هاي‌‏ معرفي‌‏ فارسي‌ ، ‏ موسيقي‌‏ با‏ بلوچستان‌‏
.
پرداخت‌‏ بلوچستان‌‏ در‏ رايج‌‏ سازهاي‌‏ معرفي‌‏ نيز‏
برروي‌‏ موسيقي‌‏ اجراي‌‏ براي‌‏ اسپندار‏ ادامه‌ ، شيرمحمد‏ در‏
به‌‏ ونواختن‌ ، ‏ ساز‏ بر‏ تسلط‏ براي‌‏ را‏ خويش‌‏ دستار‏ آمد ، ‏ صحنه‌‏
و‏ همراه‌دهلك‌‏ به‌‏ ونواخت‌ ، ‏ گرفت‌‏ دست‌‏ به‌‏ ودونلي‌‏ بست‌‏ پا‏
اجراي‌‏ و‏ زهي‌پور‏ شكل‌‏ ووشدل‌‏ تمبورك‌ ، نوابروهنده‌‏
...
و‏ زامراني‌‏ مقام‌هاي‌گواتي‌ ، ذهيروك‌‏ و‏ آهنگ‌ها‏ از‏ قطعاتي‌‏
آوازماشاء‏ و‏ جاكس‌‏ پروين‌‏ قيچك‌جهانگير‏ همراهي‌‏ بعد‏ و‏
...
استاداسپندار‏ آواز‏ نيز‏ و‏ شكل‌زهي‌‏ وبركت‌‏ بامري‌‏..ا‏
موسيقي‌‏ گروهي‌‏ اجراي‌‏ به‌‏ كه‌‏ برنامه‌‏ از‏ بخش‌‏ سومين‌‏ در‏
سازهاي‌سرود ، بينجو ، تنبورك‌‏ با‏ داشت‌ ، ‏ اختصاص‌‏ بلوچستان‌‏
و‏ درآمد‏ اجرا‏ به‌‏ نغمه‌نازنيك‌‏ آواز ، ‏ همراهي‌‏ و‏ ودهلك‌‏
.
گرفت‌‏ پايان‌‏ برنامه‌‏
وراز‏ رمز‏ با‏ توام‌‏ و‏ متنوع‌‏ وسيع‌ ، ‏ آنقدر‏ بلوچستان‌‏ موسيقي‌‏
از‏ هركدام‌‏.نمي‌شود‏ ميسر‏ جلسه‌‏ يك‌‏ در‏ آن‌‏ درباره‌‏ بحث‌‏ كه‌‏ است‌‏
يك‌‏ به‌‏ نياز‏ فراوان‌ ، ‏ اهميت‌‏ دليل‌‏ به‌‏ بلوچستان‌‏ موسيقي‌‏ انواع‌‏
گراميداشت‌‏ وجود ، ‏ اين‌‏ با‏.دارد‏ جداگانه‌‏ و‏ مستقل‌‏ بررسي‌‏
بلوچستان‌ ، ‏ فرد‏ به‌‏ منحصر‏ موسيقيدان‌‏ اسپندار‏ استادشيرمحمد
موسيقي‌‏ و‏ فرهنگ‌‏ جوانب‏ از‏ برخي‌‏ با‏ فهرست‌وار‏ تا‏ بود‏ فرصتي‌‏
تا‏ شد‏ بهانه‌اي‌‏ آشنايي‌‏ اين‌‏ و‏ شويم‌‏ آشنا‏ رازها‏ سرزمين‌‏
بر‏ مرور‏ براي‌‏ برويم‌ ، ‏ درويشي‌‏ ديدارمحمدرضا‏ به‌‏ دوباره‌‏
سفرهاي‌‏ سال‌‏ ساليان‌‏ پس‌‏ از‏ و‏ ديار‏ آن‌‏ از‏ او‏ ذهني‌‏ دريافت‌هاي‌‏
و‏ عشق‌‏ پژوهش‌ ، ‏ براي‌‏ ايران‌‏ شفاهي‌‏ فرهنگ‌‏ با‏ ارتباط‏ و‏ متوالي‌‏
چنان‌‏ بلوچ‌ ، ‏ فرهنگ‌‏ و‏ مي‌گويد‏ ازاسپندار‏ درويشي‌‏..تجربه‌‏
رمز‏ با‏ آشنا‏ است‌ ، ‏ شده‌‏ بزرگ‌‏ بلوچستان‌‏ تفته‌‏ خاك‌‏ بر‏ گويي‌‏ كه‌‏
پهناور‏ خاك‌‏ جاي‌‏ جاي‌‏ نيز‏ و‏ ديار‏ آن‌‏ مردمان‌‏ زندگي‌‏ راز‏ و‏
 

:ايران‌‏


وسعت‌‏ به‌‏ سرزميني‌‏ صبر ، ‏ سرزمين‌‏ رازها ، ‏ سرزمين‌‏ بلوچستان‌ ، ‏
شادي‌‏ رنگ‌‏ اي‌‏ وسيله‌‏ اندك‌‏ با‏ كه‌‏ غم‌هايي‌‏.شادي‌هاست‌‏ و‏ غم‌ها‏
به‌‏ سرعت‌‏ به‌‏ را‏ آنان‌‏ زندگي‌ ، ‏ و‏ طبيعت‌‏ كه‌‏ شادي‌هايي‌‏ و‏ مي‌گيرند‏
صبر‏ وسعت‌‏ به‌‏ سرزميني‌‏ رازها ، ‏ سرزمين‌‏ بلوچستان‌ ، ‏.مي‌نشاند‏ غم‌‏
اساطيري‌‏ سبزي‌‏ و‏ بي‌آب‏ بيابانهاي‌‏ وسعت‌‏ به‌‏ و‏ بلوچ‌‏ مردم‌‏
از‏ كه‌‏ نگاه‌هايي‌‏ عمق‌‏ و‏ خرما ، ‏ خوشه‌هاي‌‏ شيريني‌‏ و‏ نخل‌‏ برگهاي‌‏
در‏ اينها‏ همه‌‏ و‏.برمي‌كشد‏ سر‏ تكيده‌‏ و‏ سوخته‌‏ چهره‌هاي‌‏ ماوراي‌‏
سينه‌‏ در‏ بلوچستان‌‏ موسيقي‌‏ و‏ است‌‏ جمع‌‏ بلوچستان‌‏ موسيقي‌‏
مي‌توان‌‏ را‏ بلوچستان‌‏ همه‌‏.او‏ آواز‏ و‏ ناي‌‏ نواي‌‏ و‏ شيرمحمد‏
از‏ كه‌بيشتر‏ مي‌خواهيم‌‏ او‏ از‏ وقتي‌‏ و‏.ديد‏ درشيرمحمد‏
تبيين‌‏ را‏ موسيقي‌بلوچ‌‏ پير‏ منزلت‌‏ و‏ جايگاه‌‏ و‏ بگويد‏ اسپندار‏
و‏ آفتاب‏ سرزمين‌‏ خويش‌با‏ ذهني‌‏ خاطرات‌‏ به‌‏ را‏ دانسته‌ها‏ كند ، ‏
اسپندار ، ‏ شيرمحمد‏:ومي‌گويد‏ مي‌زند‏ پيوند‏ نخلستان‌‏ و‏ كوير‏
موسيقي‌دانان‌‏ وارسته‌ترين‌‏ و‏ مهمترين‌‏ شايسته‌ترين‌ ، ‏ از‏ يكي‌‏
و‏ شگفت‌انگيز‏ بلوچستان‌‏ موسيقي‌‏ اوبسان‌‏ شخصيت‌‏.است‌‏ بلوچستان‌‏
بذله‌گو ، ‏ و‏ طبع‌‏ ظريف‌‏ ساله‌ ، ‏ كشاورزي‌ 71‏.است‌‏ راز‏ و‏ رمز‏ با‏
به‌‏ دل‌‏ شود ، ‏ سرشار‏ طبيعت‌‏ و‏ زندگي‌‏ مواهب‏ مي‌خواهداز‏ آنكه‌‏ ضمن‌‏
.
ديگرمي‌سپارد‏ جايي‌‏
وسفرهاي‌‏ بي‌شمار‏ فرودهاي‌‏ و‏ فراز‏ پس‌‏ از‏ كه‌‏ وارسته‌‏ پيرمردي‌‏
كه‌‏ جلوه‌هايي‌‏ رسيده‌است‌ ، ‏ آرامش‌‏ و‏ فراغت‌‏ به‌‏ درون‌‏ در‏ بيكران‌‏
...
بود‏ آن‌‏ شاهد‏ ايران‌مي‌توان‌‏ در‏ موسيقيداني‌‏ كمتر‏ در‏
و‏ غم‌‏ در‏ آنان‌‏ همراه‌‏ است‌ ، ‏ زيسته‌‏ بلوچ‌‏ مردم‌‏ با‏ شيرمحمد‏
به‌گوات‌‏ را‏ خويش‌‏ روان‌‏ و‏ جسم‌‏ كه‌‏ جن‌زدگاني‌‏ همراه‌‏ شادي‌ ، ‏
نواي‌‏ و‏ ناي‌‏ و‏ سينه‌‏ در‏ آنها‏ رهايي‌‏ سند‏ و‏ بودند‏ سپرده‌‏
دراز‏ ساليان‌‏ است‌ ، ‏ زيسته‌‏ طبيعت‌‏ با‏ شيرمحمد‏.بود‏ شيرمحمد‏
تا‏ گذرانده‌‏ باغ‌‏ و‏ نخلستان‌‏ در‏ ماه‌‏ حضور‏ با‏ صبح‌‏ تا‏ را‏ شبها‏
او‏.بخشد‏ رهايي‌‏ تشنگي‌‏ از‏ آبي‌‏ اندك‌‏ با‏ را‏ زمين‌‏ خشكي‌‏ و‏ درخت‌‏
.
آرامش‌‏ به‌‏ و‏ است‌ ، ‏ رسيده‌‏ وارستگي‌‏ به‌‏ دراز‏ ساليان‌‏ پس‌‏ از‏
اوست‌ ، ‏ مزرعه‌‏ و‏ باغ‌‏ تشنه‌‏ خاكهاي‌‏ بر‏ آب‏ حركت‌‏ بسان‌‏ او‏ آرامش‌‏
كه‌‏ شهادتي‌‏ بسان‌‏ و‏ نخل‌ها‏ سبز‏ چتر‏ با‏ نسيم‌‏ برخورد‏ بسان‌‏
خوشه‌هاي‌‏ رويت‌‏ در‏ نخل‌‏ عظيم‌‏ صبر‏.مي‌دهد‏ صبر‏ از‏ نخلستان‌‏
از‏ كه‌‏ خرماست‌‏ اساطيري‌‏ خوشه‌هاي‌‏ بسان‌‏ شيرمحمد‏ و‏ خرما‏ رسيده‌‏
.
است‌‏ رسيده‌‏ پختگي‌‏ و‏ شيرين‌‏ به‌‏ صبر‏ پس‌‏
رازها ، او‏ سرزمين‌‏ موسيقي‌‏ يعني‌‏ بلوچستان‌ ، ‏ يعني‌‏ شيرمحمد‏
فاصله‌‏ وجودش‌‏ از‏ مي‌تواند‏ كه‌‏ مي‌كند‏ سفر‏ خويش‌‏ درون‌‏ به‌‏ چنان‌‏
و‏ خود‏ به‌‏ نسبت‌‏ و‏ نشيند‏ خويش‌‏ نظاره‌‏ به‌‏ بيرون‌‏ از‏ و‏ بگيرد‏
و‏ كند‏ سفر‏ خود‏ درون‌‏ به‌‏ دوباره‌‏ دهد ، ‏ نشان‌‏ واكنش‌‏ موسيقي‌اش‌‏
.
گردد‏ باز‏
دوباره‌‏
نزولي‌به‌‏ و‏ صعودي‌‏ سفرهاي‌‏ اين‌‏ بازگشتن‌ها ، ‏ و‏ رفتن‌ها‏ اين‌‏ و‏
.
آرامش‌‏ و‏ فراغت‌‏ به‌‏ شيفتگي‌‏ و‏ مي‌انجامد‏ شيفتگي‌‏ و‏ كاشفه‌‏
آنچه‌‏.است‌‏ مكاشفه‌‏ اين‌‏ و‏ ارتباط‏ اين‌‏ حاصل‌‏ شيرمحمد ، ‏ موسيقي‌‏
...
است‌‏ نهفته‌‏ سازش‌‏ و‏ او‏ در‏ است‌‏ گفتني‌‏ بلوچستان‌‏ از‏
شهود‏ به‌يك‌‏ رسيده‌ ، ‏ آرامش‌‏ به‌‏ است‌شيرمحمد‏ معتقد‏ درويشي‌‏
يگانه‌‏ آن‌‏ آرامش‌ ، اساطيري‌‏ فرهنگي‌‏ با‏ پيوند‏ از‏ حاصل‌‏ باطني‌‏
...
انسانها‏ همه‌‏ خواسته‌‏
وهمه‌‏ بلوچ‌‏ مردم‌‏ براي‌‏ مي‌نوازد ، ‏ انسانها‏ براي‌‏ شيرمحمد‏
براي‌‏ ودرختان‌ ، ‏ نخل‌ها‏ براي‌‏ خود ، ‏ پيرامون‌‏ طبيعت‌‏ براي‌‏ما‏
ماوراي‌‏ موجودات‌‏ براي‌گوات‌و‏ تشنگي‌ ، ‏ از‏ سوخته‌‏ خاك‌هاي‌‏
صبحگاهي‌‏ نسيم‌‏ براي‌‏ ستاره‌ها ، ‏ و‏ آسمانها‏ و‏ ماه‌‏ براي‌‏ طبيعت‌ ، ‏
ماوراي‌‏ در‏ زندگي‌‏ عطر‏ كه‌‏ بلوچ‌‏ كودكان‌‏ سوخته‌‏ چهره‌هاي‌‏ و‏
.
است‌‏ نهفته‌‏ نگاهشان‌‏
اوني‌نوازي‌‏ مي‌خواند ، ‏ و‏ مي‌نوازد‏ اينها‏ همه‌‏ براي‌‏ شيرمحمد‏
در‏ شبها‏ و‏ روزها‏ بلوچ‌ ، ‏ ساربانان‌‏ با‏ كه‌‏ است‌‏ دست‌‏ چيره‌‏
طراوت‌‏ و‏ كرده‌‏ درك‌‏ را‏ بيابان‌‏ مخاطرات‌‏ و‏ است‌‏ زيسته‌‏ بيابان‌‏
احساس‌‏ آنها‏ به‌‏ آبي‌‏