به سوی چا بهار

    كمتر كسي است كه وصف تاريخ پربار و جغرافياي چشم نواز منطقه سيستان و بلوچستان را نشنيده باشد. سرزميني كه در گذشته هاي دور بدليل شرايط خاص آب و هوايي، قطب كشاورزي (معاش وقت ) كشور و حتي منطقه (پيش از تقسيمات كشوري امروزي) به شمار مي رفت.

 گويي گوشه اي از بهشت روي زمين آمده بود و بالندگي و زايندگي خاك آن بركتي بوده است لايزال كه از سوي پروردگار به مردم اين مرز و بوم هديه شده است؛ اما طي قرون متمادي اين آب و هوا دگرگون شد و رو به افول نهاده اما هنوز از طراوت آن نشانه هايي باقي است.

   بندر چابهار با مساحت يازده كيلومتر مربع و پنج هزار و 920 كيلومتر سطح آبهاي ساحلي، هم عرض جغرافياي بندر ميامي در شبه جزيره فلوريداي آمريكا و شرايط آب و هوايي آن نيز دقيقا مشابه اين بندر است. ميانگين آب و هوايي اين شهر بندري 5/20 درجه سانتي گراد است و از اين نظر يكي از خوش آب و هواترين بنادر جنوبي ايران به حساب مي آيد. به نحوي كه هواي آن در تابستان ها از تهران خنك تر بوده و بسيار دلپذير است.

 

خليج ها

 

   چابهار علاوه بر خليج و بندر معروف خود كه به همين نام شناخته مي شود، دو خليج طبيعي ديگر نيز دارد. اين خليج ها عبارتند از «خليج پزم» و «خليج تنگ» كه هر دو در غرب بندر اصلي چابهار واقع شده اند.

 

خليج پزم:

 

    اين خليج در فاصله حدود 10 كيلومتري غرب خليج چابهار و در انتهاي پادگانه كنارك بزرگترين پايگاه هوايي خاورميانه با 18 كيلومتر طول واقع شده است. شكل، موقعيت و پيكربندي خيلج پزم به طور كلي شبيه خليج چابهار است اما اندازه آن نصف خليج چابهار مي باشد. بيشترين طول خليج پزم 5/12 كيلومتر و آخرين نقطه ساحل آن از آبهاي آزاد درياي عمان حدود 5 كيلومتر است. پادگاه كنارك در شرق و پادگانه گورديم در غرب اين خليج واقع شده است. عمق آن كمتر از عمق خليج چابهار است بطوري كه عمق دهانه ورودي آن حدود 11 متر و عمق متوسط آن 5 متر است.

 

خليج تنگ:

 

   اين خليج به علت پيشروي آب دريا و پست بودن ساحل و همچنين رسوباتي كه به آن وارد شده است، شكل نيم دايره و نعل اسبي خود را كمابيش از دست داده است و امروز فقط قوسي از آن باقي است. اين خليج كه در غرب خليج پزم واقع است طولي حدود 20 كيلومتر و عرض حدود 5/3 كيلومتر دارد و عمق آن حدود 11 متر است. شكل كلي اين خليج تقريبا بيضي است.

 

 طيس

 

    شواهد تاريخي حاكي از آن است كه تا قبل از استيلاي مغول به ايران و بويژه در دوره سلجوقيان منطقه طيس يكي از بنادر تجاري براي تجارت با كشورهاي هند و شمال آفريقا بوده است و جغرافيدانان اسلامي از آن به عنوان تنها بندر تجاري در طول سواحل بين هرمز در دهانه خليج فارس و نزديك دلتاي رود سند ذكر كرده اند كه صادرات مواد خام و كالاهاي توليدي آن بويژه پانيذ (نوعي شيريني ساخته شده از شكر و روغن بادام) نقش داشته و در آنجا كاروانسرا و مسجد زيباي جامع قرار داشته است.

     با حمله مغولان به ايران و فروپاشي ساختار معيشت قومي و ناامني كه بر راههاي كاروان ايجاد مي گردد، تجارت پر رونق طيس نيز به مرور زمان از اهميت مي افتد. از حدود 250 سال پيش با كشف راههاي جديد دريايي از اروپا به آسيا و با گسترش بي سابقه تجارت بين المللي و اهميت يافتن سواحل درياي عمان به عنوان مدخل ورود شبه قاره هند و در شرايط فعال شدن كشتي هاي تجاري در عرصه تجارت بين المللي، چابهار كه از موقعيت مناسب تري براي توقف كشتي هاي بزرگ بهره مند بوده است اهميت بيشتري پيدا مي كند و روابط تجاري وسيعي مابين ساكنان اين منطقه با مناطق شرق آفريقا، كشورهاي حوزه خليج فارس و هندوستان ايجاد مي كرد. در جريان جنگ ايران و عراق و غير فعال شدن بنادر مهم كشور در كناره هاي خليج فارس پيش از پيش بر اهميت بندرچابهار افزوده شد و در مدت زمان اندكي ظرفيت بندرگاه ها به چند برابر رسيد.

 

صنايع دستي

 

   مردم شهرستان چابهار به نسبت وسعت ناحيه و زيستگاه خود، آب و هوا و شرايط محيط داراي صنايع دستي گوناگون هستند. حصيربافي يكي از صنايع پردامنه مردم اين شهرستان مي باشد كه مردان و زنان به آن اشتغال دارند و بيتشر در نقاطي مرسوم است كه انبوه درختان نخل در آن وجود دارد. صنايع حصير بافي را مي توان به دو دسته تقسيم كرد: دسته اول، صنايعي كه مي تواند در بازارهاي غير عشايري و روستايي مبادله گردد از قبيل حصير، سبد، كلاه و غيره و دسته دوم، شامل توليداتي است كه در زندگي عشاير و روستائيان مورد مصرف قرار مي گيرد، مانند گلدان، سبد خمره اي، كيف حصيري كوچك و بزرگ و بادبزن.

 

وسايل زينتي

 

    در اين منطقه انواع حلزون هاي دريايي با ترتيبي كه بدان مي دهند، در موارد مختلف جنبه تزئيني به خود مي گيرند، به عنوان مثال: سنجاق هاي سينه يا دستبندهاي زينتي براي بانوان و نوارهاي مختلف براي حاشيه رختخواب ها و يا رشته هايي براي تزئين حجازها (شترها) ساخته مي شود.

 

سوزن دوزي:

 

   در بلوچستان بر پيراهن زنان قطعات بسيار زيبايي دوخته مي شود كه همان سوزن دوزي است كه در شهرستان چابهار نيز رواج دارد.

 

سكه دوزي:

 

    از بافتهاي سكه دوزي شده براي پوشاندن و زينت رختخواب در اتاقها و همچنين جهت زينت براي گردن شترها در هنگام عروسي استفاده مي شود. قطعات پارچه به رنگهاي گوناگون را به روي يك تخته نمد به هم مي پيوندند و رويه آنها را با آيينه كاري و انبوه دكمه هاي سفيد پيراهن مي آرايند و به يك لبه كه در طرف پايين قرار مي گيرد منگوله پشمي مي آويزند.

 

چادر بافي:

 

   عشاير شهرستان چابهار، سياه چادر يا پلاس خود را خودشان تهيه مي كنند و گاهي در روستا نيز پلاس را براي ديگران مي بافند.

 

مكان هاي ديدني

 

    تالاب ليپار در 15 كيلومتري چابهار در مسير جاده ساحلي چابهار - گواتر بعد از روستاي دمين از مناطق ديدني اطراف چابهار است كه داراي گونه هاي مختلف جانوري و گياهي و نيز محل امني براي انواع پرندگان نظير فلامينگو، حواصيل، تيهو، كبك، كشم، پليكان و چنگر مي باشد.

 

گل افشان

 

   پديده اي طبيعي همچون آتشفشان است كه محلي ها به آن «بولو بولو» مي گويند و در مسير جاده تنگ گالك در 20 كيلومتري روستاي كهير قرار دارد. برخلاف آتشفشان از درون آن به جاي مواد مذاب و گدازه هاي آتش، گل نرم همراه با گاز متصاعد شده از اعماق زمين پرتاب مي شود. در اطراف تپه گل افشان هيچ گونه گياهي رشد و نمو نمي كند.

 

پلاژهاي ساحلي

 

   اين آلاچيق ها در كنار ساحل خليج چابهار در مسير جاده چابهار - كنارك در 9 كيلومتري چابهار در مسير جاده چابهار واقع شده اند. اين مكان تفريحي داراي چشم اندازهايي مانند غروب خورشيد و مكاني مناسب براي شناي گردشگران مي باشد و با غذا خوري و چايخانه آماده پذيرايي از مسافرين محترم است.

 

ساحل صخره اي

 

   در كنار درياي عمان و در قسمت جنوب شهرستان چابهار صخره هايي بزرگ كه در اثر پيشروي آب دريا و فرسايش سنگهاي رسوبي به وجود آمده است، چشم انداز زيبايي را تشكيل داده اند. اين بخش از سواحل را به خصوص در هنگام غروب آفتاب، مي توان به عنوان يكي از ديدني ترين سواحل جنوبي ايران نام برد زيرا با ديواره هاي صخره اي و مناظر دلنشين مانند آكواريومي طبيعي با انواع ماهي ها و زمين هموار، بينندگان را به شگفتي و تحسين وا مي دارد.

 

تمساح پوزه كوتاه

 

    تمساح (كرو كوديل) پوزه كوتاه برجسته ترين موجود حيات وحش ناحيه است كه به طور طبيعي در اين منطقه زندگي مي كند. اين نوع تمساح كه از نادر ترين انواع تمساح در جهان است، در رودخانه  سرباز (باهوكلات) زندگي مي كند. بيشتر اين تمساح در بركه هايي ميان راسك و باهوكلات و باتلاق هاي دلگان و كلاني متمركز هستند و تنها تمساح ايران است و براي منطقه حائز ارزش توام ملي و بين المللي است. اين جانور تا 4 متر نيز رشد مي كند و در حدود نيمي از كل بدن آن را دم قوي اين حيوان تشكيل مي دهد.

منطقه مستعد چابهار، امكان آن را دارد كه به صورت يكي از مناطق مهم گردشگري منطقه در آيد. اين هدف زماني دست يافتني است كه ابتدا براي گردشگري داخلي امكانات مسافرتي بيشتري فراهم آيد.

محمد بلوچ زهی

 

 

منتظر مطالب شما هستیم  ایمیل پیام بلوچ        :   payambaloch@yahoo.com 

 

3 آدرسهای اینترنتی :    پیام بلوچ  

 

 www.payambaloch.persianblog.com

 

www.payambaloch.blogfa.com