Trichechus manatus
Family: Trichechidae


En: Manatee
پـری دريـائـی (گـاودريائـی):

يک پستاندار دريائی به رنگ خاکستری يا قهوه ای بوده و جثه نسبتا بزرگی دارد. طول بدن به ۸ تا ۱۲فيت و وزن آن به بالغ بر ۱۵۰۰ پاند می رسد. عضو پا در اين حيوان از بين رفته و دستها برای شنا تبديل به باله شده اند. دارای دمی مسطح و مدور می باشد که بصورت افقی قرار می گيرد. بدن پوشيده از مو بوده که بصورت پراکنده در نقاط مختلف ديده می شوند. در چانه اين موها زبرتر بوده و از تراکم بيشتری برخوردارند. جنس نـر و مـاده جدا از هم و با توجه به موقعيت قرارگيری اندامهای جنسی و همچنين وجود غـدد شيرساز در ماده ها از هم قابل تمايز می باشند. رژيم غذائی آنها بيشتر گياهان دريائی بوده ولی مشاهده شده است که از ماهی نيز تغذيه می کند. ممکن است روزانه بيش از ۵ ساعت مشغول خوردن باشد و در اين مدت به ميزان ۴ تا ۹ درصد وزن خود تغذيه می کند. مشاهده جفتگيری دستجمعی اين حيوان حاکی از آنست که نوع ماده در طی ۲ تا ۴ هفته که آمادگی آبستن شدن را دارد با چندين نـر جفتگيـری می کند. اين عمل خاص اين حيوان نبوده و ديگر جانوران نيز ديده می شود و موجب بالا رفتن درصد احتمال حاملگی می شود.
دوره بارداری ۱۲ تا ۱۴ ماه طول می کشد و معمولا در هر زايمان تنها يک نوزاد متولد می شود. هر چند که ۵/۱ درصد از تولدها منجر به دوقلو زائی می گردد. در سن ۳ تا ۶ سالگی به بلوغ جنسی می رسند. ماده ها هر ۲ يا ۵ سال يکبار توليد مثل می کنند. رابطه بين مادر و نوزاد بسيار قوی بوده و حتی بعد از گذشت ۹ تا ۲۴ ماه پس از تولد که نوزاد از شير گرفته می شود ، اين دو در کنار هم بسر می برند که می تواند تا سالها ادامه يابد. محل زيست آنها آبهای شور ، لب شور و شيرين که دارای عمق مناسب باشد (۵/۱ تا کمتر از ۶ متر) و همچنين کانالها ، خوريات ، رودخانه ها و خليج ها می باشد.

گونه ای ديگر از اين خانواده تحت عنوان دوگانگ (Dugong) در آبهای جنوب ايران وجود دارد. وجه تمايز دوگانگ با ماناتی در دم اين حيوان می باشد که برخلاف ماناتی مدور نبوده و شکافدار می باشد. مرگ و مير شديد اين حيوان که بدنبال شکار بی رويه آن برای استحصال گوشت ، روغن و چرم صورت می گرفت و همچنين تلفات طبيعی آن بدليل برخورد با شناورها و آلودگی اکوسيستم های آبی موجب شده است که نسل اين جانور در خطر انقراض قرار گيرد. به منظور حفاظت از بقاء اين حيوان ، از ۱۱ مارس ۱۹۶۷ اسم آن در ليست حيوانات تحت حمايت قرار گرفت و تيم هآی تحقيقاتی زيادی بويژه در ايالات متحده برای زنده گيری و نگهداری آن در شرايط مطلوب تلاش می کنند.
اين حيوان به طرز خاصی روی صخره ها دراز می کشد که از دور چنين به نظر می رسد که يک انسان در آنجا روی صخره ها آرميده است. هنگام نوشيدن آب و خوردن غذا شباهتش به انسان دو چندان می شود. باله های آن نيز شباهت زيادی به دست انسان دارد. نکته ديگر صدای ناله مانند آن می باشد که شبيه ناله های يک زن تنها در يک صبح مه آلود و غم انگيز است که ديگران را به کمک می طلبد. در فصل زمستان و همگام با سرد شدن هوا گله های پراکنده اين جانور گرد هم آمده و در جستجوی مکان گرم و مناسب می باشند و به محض پيدا کردن چنين مکانی همگی به آنجا مهاجرت می کنند. در زمستان که گله های بزرگ آن تشکيل می شود ، امکان مشاهده آن بيشتر می شود.

سه ماه بعد از کشف آمريکا بوسيله کريستف کلمب ، در ۹ ژانويه ۱۴۹۳ ، در گزارش روزانه کشتی چنين نوشته شده است: روز گذشته ، هنگامی که درياسالار در حال حرکت به سمت Rio del Oro بود ، سه پری دريائی را ديد که مانند گل سرخ سر از آب بيرون آورده بودند. آنها بقدری زيبا بودند که تصاوير زيباترين زنان آن زمان که بوسيله نقاشان زبردست کشيده شده بودند ، قابل مقايسه با آنان نبود. قبل از آنکه کاشفان اسپانيائی اين موجود افسانه ای را کشف کنند ، قوم مايا اين حيوان را شکار کرده و مصرف می کردند. آنها چنين متصور بودند که گوشت اين حيوان دارای خاصيت ماوراءالطبيعه می باشد و حتی از گوشت باله های آن نيز تغذيه می کردند. استخوان حفره شنوائی اين حيوان از ارزش بالائی برخوردار بود و آنرا مانند گردنبند بر گردن می آويختند و معتقد بودند که همراه داشتن اين استخوان موجب دور شدن شياطين می گردد. افراد اين قوم گوشت آنرا با روش خاصی خشک کرده و در مجالس روحانی و اشرافی خود در آن زمان استفاده می کردند. جالب اينجاست که معتقد بودند ، اين گوشت موجب تقويت قوای جنسی نيز می شود.

جهت کسب اطلاعات بيشتر می توانيد با آدرس زير مکاتبه نمائيد:nemo_rd@yahoo.com